Ana Sayfa

19 NİSAN 2008 TARİHLİ GENEL KURULUNA SUNULAN

2006–2008 DÖNEMİNE İLİŞKİN YÖNETİM KURULU ÇALIŞMA RAPORU

1. Üyelerimiz ve Altyapı Koşullarımız

Türk Sosyal Bilimler Derneği (TSBD), üye bileşiminin geleneksel yapısında son faaliyet döneminde de bir değişim gözlenmediği için, daha önceki Çalışma Raporlarında yapılan değerlendirmeler geçerliliğini korumaktadır. 2006–2008 dönemi boyunca üyelik başvuruları kabul edilen 12 yeni üye ile birlikte, 31 Mart 2008 itibariyle Derneğimizin üye sayısı 246 olmuştur.

2002–2004 ve 2004–2006 dönemlerinin Çalışma Raporlarında da belirtildiği gibi, TSBD, 2001 yılından beri kendi mülkü olan dernek merkezinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Bilgisayar, elektronik iletişim, fotokopi imkânlarının gibi altyapı koşullarımızın iyileştirilmesi ile birlikte, Dernek faaliyetlerinin daha etkin ve verimli bir yürütülmesi için gerekli ortam sağlanabilmiştir. Dernek merkezimiz, hem tam zamanlı bir eleman çalışması sayesinde sürekli olarak açık bulunan, hem de yeterli teknik donanıma sahip bir mekân olarak farklı akademik kullanımlar için elverişli bir ortam oluşturmaktadır. Bu bağlamda, çoğunluğu üyelerimizden oluşan Bağımsız Sosyal Bilimciler gibi sosyal bilimler alanında yeni ve eleştirel açılımları gündeme getiren girişimlere çalışma ortamı sağlanarak, önemli bir bilimsel aktiviteye destek sağlanmaktadır.

Derneğimizin web sitesi, üyelerimizin katkılarının yanı sıra derneğimizin tam zamanlı elemanının da bu konuda beceri geliştirmesi ve deneyim kazanmasıyla, dernek faaliyetlerinin düzenli olarak duyurulabildiği, gerek üyelerimiz gerek diğer kullanıcılar açısından, ‘kullanıcı dostu’ bir kapsam ve niteliğe kavuşturulmuştur. Yakın bir gelecekte, web sitemizin Türkiye’de sosyal bilim araştırmalarının ve etkinliklerinin tartışmaya sunulacağı bir ortam haline de dönüşebilmesi umudunu korumaktayız.

Derneğin faaliyetlerinin tanıtımı ve duyurulması açısından gerçekleştirilen bir adımdan daha söz etmek gerekirse, 40. kuruluş yıldönümü vesilesiyle, TSBD’yi tanıtıcı broşür yönetim kurulu üyelerimizin katkılarıyla yenilenerek, 1967–2007 olarak basılmıştır.

Bu çalışma dönemine ilişkin belirtilmesi gereken bir başka olgu ise, yeni Dernekler yasası uyarınca, dernek yönetiminin mali ve projeler açısından iki ayrı denetim sürecinden başarıyla geçmiş olmasıdır.

2. Bilimsel Etkinlikler

Türk Sosyal Bilimler Derneği’nin artık gelenekselleştiği söylenebilecek bilimsel etkinlikleri olan Ulusal Sosyal Bilimler Kongreleri ile Genç Sosyal Bilimciler Ödülü’nün yanı sıra, Prof. Korkut Boratav’ın yönetim kurulu başkanlığı döneminde başlatılan uluslararası katılımlı bilimsel etkinlikler düzenleme amacına uygun çalışmaları gerçekleştirebilmiş olmaktan yönetim kurulu olarak duyduğumuz kıvancı paylaşmak isteriz. Yönetim kurulumuz, TSBD’nin maddi olanaklarının sınırlılığını da göz önüne alarak, bilimsel etkinlikleri, gerekli kaynakları yaratmak koşulu ile gerçekleştirme ilkesini benimsemiştir. Bu ilke doğrultusunda, çeşitli kuruluşlarla etkinlik bazında maddi destek sağlamak amacıyla ilişkilerin geliştirilip güçlendirilmesi için çaba sarfedilmiş, özellikle TC. Merkez Bankası ve TÜBİTAK gibi kuruluşların öngördüğü kriterlere uygun olarak hazırlanan başvuruların kabul edilmesiyle, çeşitli etkinliklerin düzenlenmesi gerçekleştirilebilmiştir. Gelecekte de gerek ulusal, gerekse uluslararası katılımlı bilimsel etkinliklerin düzenlenebilmesi için, aynı ilke doğrultusunda hareket etmek zorunluluğu olduğunu belirtmek gereğini duymaktayız.

Aşağıda detaylı bilgileri sunulan bilimsel etkinliklerin gerçekleştirilmesinde katkısı bulunan üyelerimize yönetim kurulu olarak teşekkürlerimizi, bir kez daha, iletmeyi bir görev addediyoruz.

Onuncu Ulusal Sosyal Bilimler Kongresi

Disiplinlerarası etkileşimi özendirmeyi amaçlayan, sosyal bilimlerin tüm alanlarından katkılarla zenginleşen Ulusal Sosyal Bilimler Kongrelerinin, farklı görüş ve yaklaşımların özgürce tartışılabildiği bir bilim şöleni niteliği kazandığını belirtmek Türk Sosyal Bilimler Derneği için bir kıvanç vesilesidir. TSBD’nin kuruluşunun 40. yıldönümünü kutladığımız 2007 yılında gerçekleştirilen Onuncu Sosyal Bilimler Kongresi için yapılan bireysel başvuru sayısının yaklaşık 400 olması, artan ilgi ve katılımın somut bir göstergesidir. Ayrıca, sosyal bilimcilerin kendi aralarındaki iletişimin ve birlikte çalışmanın güzel örnekleri olarak nitelenebilecek örgütlenmiş oturum önerileri sayısında da gözle görülür bir artış söz konusudur. Kongre düzenlenme kurulunda görev alan sosyal bilimcilerin titiz çalışmaları sonucunda, üçte biri önceden örgütlenmiş oturum önerilerinden oluşan, toplam 67 oturumda 276 bildirinin sunulduğu Onuncu Sosyal Bilimler Kongresi programı işte böylesi bir zenginliği ve çeşitliliği yansıtmaktaydı.

10. Ulusal Sosyal Bilimler Kongresi’ni öncekilerden ayıran bir başka özelliği de vardı ne yazık ki. Ne yazık ki diyoruz, çünkü Kongre’nin çeşitli oturumları, yakın tarihlerde aramızdan ayrılan Prof. Dr. Mübeccel Kıray, Prof. Dr. Cahit Talas, Dr. Füsun Sayek, ile, genç yaşta yitirdiğimiz Dr. Ulus Baker ve Dr. Sevilay Kaygalak’ın anılarına ithaf edilmişti. TSBD, büyük üzüntü duyduğu bu kayıpların anısına oturumlar ithaf ederek, ülkemizde sosyal bilimlere yaptıkları katkılara duyduğu saygıyı ifade etmeyi bir borç bilmiştir.

10. Ulusal Sosyal Bilimler Kongresi, TC. Merkez Bankası ve TÜBİTAK’ın desteği başta olmak üzere, her zaman olduğu gibi ODTÜ Rektörlüğünün Kültür ve Kongre Merkezinin kullanımında sağladığı altyapı desteğinin yanı sıra DİSK’in maddi katkısı ve ikramda Efes Pilsen’in aynî katkısı ile gerçekleştirilmiştir.

10. Ulusal Sosyal Bilimler Kongresine sunulan bildirilerden yapılacak seçkilerin yayına dönüştürülebilmesi için oluşturulan iki ayrı çalışma grubu hazırlık çalışmalarını sürdürmektedir.

Genç Sosyal Bilimciler Ödülü

TSBD yönetim kurulu, kısıtlı maddi olanakları da dikkate alarak, 2006 yılında çağrısını yaptığı Genç Sosyal Bilimciler Ödülü’nü, Derneğimizin kuruluşunun 40. yıldönümünü kutlama etkinlikleri çerçevesinde sonuçlandırmayı kararlaştırmıştır. 2004-2005 Genç Sosyal Bilimciler Ödülü’nde olduğu gibi, doktora tezleri, yüksek lisans tezleri ve yayımlanmış ya da yayımlanmamış diğer çalışmalar olarak üç ayrı kategoride, toplam altı bin YTL tutarında, altı adet ödül verilmesi öngörülmüştür. Farklı disiplinlerden yapılmış bulunan 53 başvuru, üyelerimizden ve kıdemli sosyal bilim insanlarından oluşan geniş katılımlı bir Seçici Kurul’un titiz çalışmaları sonucunda değerlendirilerek, doktora tezi kategorisinde üç, yüksek lisans tezi kategorisinde iki ve diğer çalışmalar kategorisinde bir başvuru ödüle layık görülmüştür. Ayrıca, yüksek lisans tezi kategorisinde iki çalışmaya da mansiyon verilmesi uygun görülmüştür.

28-30 Kasım 2007’de ODTÜ Kongre ve Kültür Merkezi’nde yapılan 10. Ulusal Sosyal Bilimler Kongresi’nin açılışında yapılan ödül töreni ile ödül ve mansiyona layık görülenlere ödülleri, kurucu üyelerimizden Dr. Faruk Loğoğlu ile yönetim kurulu eski başkanlarından Prof. Ergun Türkcan, Prof. Oğuz Oyan, Prof. Korkut Boratav ve 1987 yılında yapılan ilk Genç Sosyal Bilimciler Ödülünü kazanan üyelerimizden, Prof. Suut Doğruel ve Prof. Fatma Doğruel tarafından verilmiştir.

Artık gelenekselleşmekte olduğunu belirttiğimiz Genç Sosyal Bilimciler Ödülünü bundan böyle de sürdürebilmek için, yukarıda vurguladığımız etkinlikleri gerekli kaynakları yaratmak koşulu ile gerçekleştirme ilkesi doğrultusunda girişimlerde bulunulması kaçınılmaz gözükmektedir.

Genel Teoriden 70 Yıl Sonra

2006 yılında yapılan TSBD Genel Kurulunda dilek ve temenniler bölümünde yapılan bir öneriyi benimseyen yönetim kurulumuz, “Genel Teoriden 70 Yıl Sonra” konulu, uluslararası katılımlı bir çalıştay düzenlemeyi 2006 yılı programına almıştır. İktisat biliminde çığır açtığı kabul edilen bir baş yapıt olan Genel Teori’nin yayınlanışının yetmişinci, John Maynard Keynes’in ölümünün altmışıncı yılında, uluslararası düzeyde saygınlıkları yaptıkları çalışmalarla kanıtlanmış yedisi yabancı, toplam yirmi üç bilim insanının bildiri sunduğu altı oturumdan oluşan çalıştay, 1-2 Aralık 2006 tarihlerinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kültür ve Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilmiştir. Türkçe/İngilizce simültane çevirinin yapıldığı çalıştay, ODTÜ Rektörlüğü, ODTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, ODTÜ Avrupa Çalışmaları Merkezi’nin destek ve katkılarının yanı sıra, British Council ve İş Bankası’nın yan kuruluşlarından olan Bayındır Hastanelerinin katkıları ile gerçekleştirilebilmiştir.

Genel Teori’nin İkinci Dünya Savaşından sonra oluşan uluslararası ekonomik düzenin ve ‘Refah Devleti’ gibi yapılanmaların teorik temellendirilmesine olan katkısını irdeleyen bildirilerin yanı sıra, Keynesgil iktisadı, Keynes takipçilerinin iktisat teorisine katkılarını ve bunların toplumsal ve siyasi alandaki yansımalarının eleştirel değerlendirmesini yapmayı amaçlayan bildirilerin, iki ayrı grupta toplanarak yayına dönüştürülmesi için çalışmalara başlanmıştır. Yönetim kurulu üyemiz Prof. Dr. Oktar Türel’in titiz çalışmaları sonucunda, bir grup bildiri Mülkiye dergisinde 2007 yılı içinde yayınlanmış, ikinci bir grup bildirinin ise, ODTÜ Gelişme Dergisi’nde yayınlanması için çalışmalar devam etmektedir.

Orta Gelir Grubundaki Ülkelerde Neoliberalizme Geçiş Süreçleri: Açılımlar, Sorunlar, Tepkiler

Her yıl bir uluslararası katılımlı bilimsel etkinlik düzenleme kararı doğrultusunda, 2007 yılında “Orta Gelir Grubundaki Ülkelerde Neoliberalizme Geçiş Süreçleri: Açılımlar, Sorunlar, Tepkiler” konulu bir toplantı düzenlemek için çalışmalara başlanmış, ancak bazı zorunlu nedenlerle, toplantı 14-15 Şubat 2008 tarihlerinde gerçekleştirilebilmiştir. Onbiri yabancı, toplam yirmi beş bilim insanının bildiri sunduğu yedi oturumdan oluşan bu sempozyumu öncekilerden farklı kılan bir husus, TSBD’nin, uzun yıllardır üyesi bulunduğu International Sociological Association (Uluslararası Sosyoloji Derneği) tarafından yapılan bir destek çağrısına yaptığı (30.4.2007) tarihli başvurunun olumlu sonuçlanması ve söz konusu maddi katkı sınırlı olmakla birlikte, düzenlenecek sempozyumun akademik açıdan takdire şayan bulunmuş olmasıdır. Orta Doğu Teknik Üniversitesi İİBF’de, TÜBİTAK ve British Council’in katkıları ile gerçekleştirilen sempozyumun, Türkçe/İngilizce simültane çeviri masrafları da Friedrich Ebert Stiftung tarafından karşılanmıştır.

Kendi alanlarında uzman ve uluslararası akademik camiada saygınlığı olan katılımcıları bir araya getirerek, Türkiye ve benzer süreçleri yaşayan toplumların 1980’lerden bu yana yaşadığı çok boyutlu dönüşümlerin irdelenmesine önemli bir katkıda bulunduğu düşünülen sempozyuma sunulan bildirilerin hem Türkçe, hem İngilizce olarak yayınlanması için hazırlıklara başlanmıştır.

2006-2008 çalışma döneminde düzenlenen bu bilimsel etkinliklerin yanı sıra, 2005 yılında düzenlenen ‘Küreselleşmeye Güney’den Tepkiler’ konulu uluslararası katılımlı bilimsel etkinlikte sunulan bildiriler, Türkçeye çevrilerek, 2006 yılı içinde, Dipnot yayınevi tarafından aynı başlıkla, TSBD yayını olarak yayınlanmıştır.

3. Projeler

Türk-Yunan Diyalogu Projesi

2004-2006 dönemi çalışma raporunda da belirtildiği gibi “Turkish-Greek Dialogue Micro Programme” ile ilgili “Kırmızı Beyaz Mavi Kız kardeşler” başlıklı ve 12 ay süreli proje, Nisan 2004 itibariyle başlamış ve Nisan 2005’te amaçları doğrultusunda tamamlanmış ve teslim edilmişti. Bu projede öngörülen toplam maliyetinin yüzde 65’inin Avrupa Komisyonu’nca karşılanması söz konusuydu. Ancak Yunan tarafının belgelerle ilgili savrukluğu nedeni ile proje bedelinin son taksidi Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu’ndan tahsil edilememişti. Yapılan girişimler neticesinde ilgili belgelerin Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu tarafına teslim edilmesini takiben son taksit tahsil edilmiş, Türk Sosyal Bilimler Derneği’nin söz konusu projeden maddi bir zarar görmemesi sağlanmıştır.

İşgücü Piyasaları ve Sosyal Refah Araştırması

2007 yılı Temmuz ayında, Devlet Planlama Teşkilatına, ilgili birim sorumlularından gelen bir talep üzerine, İşgücü Piyasaları ve Sosyal Refah Araştırması başlıklı bir araştırma projesi önerisi, değişik üniversitelerden yedi öğretim üyesinin katkılarıyla hazırlanarak sunulmuş, ancak bugüne kadar herhangi bir yanıt alınamamıştır.

4. Sonuç

Ulusal Sosyal Bilimler Kongreleri ve Genç Sosyal Bilimciler Ödülü, artık Türkiye sosyal bilimler topluluğunun kalıcı gelenekleri haline gelmiştir. Uluslararası katılımlı bilimsel etkinliklerin de düzenli bir süreklilik kazanmasıyla, derneğimize sadece yurt içinde değil, uluslararası düzeyde de saygınlık kazandıran bu faaliyetlerin devam ettirilmesi beklentimiz olmalıdır. Bu gerçekleştirildiği oranda TSBD’nin Türkiye’de eleştirel ve özgür bilimsel üretimi teşvik eden, yönlendiren bir kurum haline gelmesi; her kuşaktan, her alandan sosyal bilim insanı arasında iletişimi artıran; bu doğrultuda her türlü maddi ve beşeri kaynağı harekete geçiren bir bilimsel faaliyet odağı haline gelmesi mümkün olabilecektir.

Ancak 2004-2006 dönemi Çalışma Raporunda altı çizilen TSBD’nin varlığını ve faaliyetlerini geçmiş birikimlerini tüketerek sürdüremeyeceği saptamasına bağlı olarak, bilimsel etkinlikleri, gerekli kaynakları yaratmak koşulu ile gerçekleştirme ilkesinin benimsendiğine yukarıda değinilmişti. Bu ilke doğrultusunda, çeşitli kuruluşlarla etkinlik bazında maddi destek sağlamak amacıyla ilişkilerin geliştirilip güçlendirilmesine önem verilmesi, önümüzdeki dönemde görevi devralacak Yönetim Kurulu’nun da izlemesi umulan bir yaklaşım olmalıdır.

Bu çalışma döneminde derneğimizin üstlenmesi beklenebilecek etkinlikler çerçevesinde, belirtilmesi gereken önemli bir eksiklik, dolayısıyla bir eleştiri konusu, 2004 yılından sonra Derneğin proje faaliyetlerinde gözlenen durgunlaşmanın devam etmesidir. TSBD için sürekli bir gelir kaynağı sağlamasının yanı sıra, dernek adına yürütülecek araştırma projelerinin dikkat çekilmesi gereken bir başka önemli yönü, sosyal bilimlerde araştırma gündemlerinde yeni ve eleştirel açılımlara olanak sağlamasında işlevsel olmasının beklenmesidir. Her iki açıdan da, yeni seçilecek yönetim kurulunun acil görevlerinden biri, üyelerimizi ve Türkiye’nin sosyal bilimler topluluğunu Derneğin koordinasyonunda araştırma projeleri üretmek üzere harekete geçirmek için girişimlerde bulunmasıdır.

Önümüzdeki dönemde, üyelerimizin yıllık ödemelerini düzenli olarak yapmayı bir alışkanlık haline getirmelerinin daha fazla önem verilmesi gereken bir husus olduğunu hatırlatmak isteriz.

2006-2008 dönemi çalışmalarımızı Türk Sosyal Bilimler Derneği’nin değerli üyelerinin takdir ve onayına saygılarımızla sunuyoruz.

Türk Sosyal Bilimler Derneği Yönetim Kurulu